Απαγορεύσεις…
Πολύς λόγος γίνεται τώρα τελευταία για το νέο νόμο που προωθεί η κυβέρνηση Καραμανλή για το κάπνισμα. Σύμφωνα λοιπόν με τη νέα διάταξη, που θα ισχύσει από το 2010 και μετά, όποιος συλλαμβάνεται να καπνίζει σε κλειστό δημόσιο χώρο θα εκτελείται… ή τέλος πάντων θα πληρώνει πρόστιμο 300 ευρώ. Η φιλοσοφία του νόμου φαίνεται σωστή, αλλά στην πραγματικότητα είναι ανούσια και αυτό γιατί χτυπάμε το πρόβλημα σε λάθος σημείο.
Ακολουθήστε την σκέψη μου.Γνωρίζω όπως και οι περισσότεροι, πως το κάπνισμα είναι μια βλαβερή και ανόητη συνήθεια που συνδέεται με τις περισσότερες σύγχρονες δυτικές ασθένειες και δυστυχώς κάθε δέκα δευτερόλεπτα ένας άνθρωπος πεθαίνει στη Γη εξαιτίας του.
Επίσης είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι ο καπνιστής επηρεάζει και τους γύρω του, οι οποίοι είναι αναγκασμένοι να γίνονται παθητικοί δέκτες και να επιβαρύνουν την υγεία τους χωρίς δική τους ευθύνη Η απαγόρευση μιας δραστηριότητας ή μιας συνήθειάς μοιάζει με το να κρύβεις το πρόβλημα κάτω από το χαλί. Η βρωμιά δεν φαίνεται αλλά συνεχίζει να υπάρχει. Τα ναρκωτικά απαγορεύονται αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν χρήστες, ίσα ίσα που οι έρευνές μας δείχνουν ότι τα τελευταία χρόνια ο αριθμός τους αυξάνεται αντί να μειώνεται.
Οι καπνιστές φυσικά και δεν πρόκειται να κόψουν το κάπνισμα επειδή το απαγορεύει ο νόμος. Ο νόμος απαγορεύει και τα αυθαίρετα, το φακελάκι, τη φοροδιαφυγή, το παρκάρισμα επάνωστα πεζοδρόμια και πολλά άλλα.Ομόνος λόγος για να σταματήσει κάποιος το κάπνισμα είναι γιατί θα συνειδητοποιήσει ο ίδιος ότι κάνει κακό τον εαυτό του.
Οι παθητικοί καπνιστές δεν πρόκειται να προστατευθούν, κανένας νόμος δεν κατάφερε να μας οχυρώσει απέναντι σε χίλιους δυο άλλους καθημερινούς αόρατους δολοφόνους που μας δηλητηριάζουν χωρίς να το ξέρουμε. Όλοι είμαστε παθητικοί δέκτες συνεπειών από τους ρύπους των αυτοκινήτων είτε έχουμεαυτοκίνητο είτε όχι,από τηνακτινοβολίατων κινητών είτε μιλάμε στο κινητό είτε όχι. Είμαστε εκτεθειμένοι στον κίνδυνο ως κοινωνία και όχι ατομικά.
Η απαγόρευση λοιπόν δεν λειτουργεί ούτε πρακτικά αλλά ούτε και ψυχολογικά και αυτό γιατί οάνθρωπος πάντα ανέπτυσσε ένα περίεργο αντιδραστικό reflect απέναντι σε κάθε τι του απαγορευόταν. Ο Θεός απαγόρευσε στους πρωτόπλαστους να δοκιμάσουν τους καρπούς από το δέντρο της γνώσης του καλούκαι του κακού,αλλά αυτό αντί να τους αποτρέψει τροφοδότησε τηνπεριέργειάτους. Ο άνθρωπός είναι δημιουργημένος για να είναι περίεργος, για να καταπατάει κανόνες, νόρμες και απαγορεύσεις. Χωρίς αυτή την ιδιότητα θα ήμασταν ακόμα στις σπηλιές.
Η τακτική της απαγόρευσης λοιπόν, και ειδικά όταν επιβάλλεται λανθασμένα, μπορεί να προκαλέσει πολλά παράδοξα. Η ψυχολογία μας λέει ότι ο πιο απλός τρόπος να πείσεις κάποιον να κάνει κάτι είναι να του το απαγορεύσεις.Ηαπαγόρευση δημιουργεί μια αίσθηση μυστηρίου, απαγορευμένου καρπού, απόκρυφης γνώσης και απόλαυσης που κάποιος προσπαθεί να μας την στερήσει.
Χαρακτηριστικό το πόσο λανθασμένα χρησιμοποιούμε αυτή την ψυχολογία είναι το παρακάτω παράδειγμα. Οι περισσότερες μαμάδες απαγορεύουν στα μικρά παιδιά τους να πίνουν coca cola γιατί σίγουρα δεν τους κάνει καλό. Αντί της coca cola μπορούν να πιουν sprite ή πορτοκαλάδα, τα οποία όμως κάνουν ακριβώς την ίδια ζημιά όπως και όλα τα αναψυκτικά, αφού συνήθως το μόνο που αλλάζει είναι το χρώμα, η γεύση και η συσκευασία, ενώ οι επιβλαβείς ουσίες παραμένουν σταθερά συστατικά.
Τα παιδιά μεγαλώνουν με την αίσθηση ότι η coca cola τους απαγορεύτηκε επειδή είναι μικρά σε ηλικία, αφού βλέπουν τους μεγαλύτερους να πίνουν χωρίς καμία αναστολή. Τα παιδιά αποδίδουν αυτή την άρνηση στο νεαρόν της ηλικίας τους και όχι στις βλαβερές ουσίες. Έτσι στην εφηβεία αρχίζουν να καταρρίπτουν οτιδήποτε τους “στερήθηκε” γιατί θεωρούν τον εαυτό τους μεγάλο. Η coca cola, το τσιγάρο, το αλκοόλ, τα ναρκωτικά γίνονται από απαγορευμένοι καρποί, σύμβολα ενηλικίωσης, και ο αριθμός των καπνιστών, ναρκομανών και αλκοολικών μεγαλώνει.
Αλίμονο στην κοινωνία που αντικαθιστά την ενημέρωση, την παιδεία, τον σεβασμό και τον αυτοέλεγχο με ανούσιες φανφάρες και απαγορεύσεις.
